Israëlische wijnen, een kennismaking…

Door: René Persoon en Lieske Vos

Van 17 tot en met februari jl. bezocht een uit verschillende werelddelen afkomstige delegatie van wijnjournalisten en wijnprofessionals Israël. Ook Lieske Vos en René Persoon (NGS, VVN) uit Nederland waren aanwezig. Hieronder een samenvatting van hun indrukken.

Galil Mountain Winery
We bezochten eerst Galil Mountain Winery in Upper Galilea, op één van Israël’s hoogste plekken, meer dan 1000 meterboven de zeespiegel. De winery is opgericht als joint venture en voor tweederde eigendom van Golan Height Winery en voor eenderde van de kibbutz. De huidige productie bedraagt een miljoen flessen. Achteraf het mooiste bedrijf om te bezoeken in architectonisch opzicht, ontvangst, verzorging, professionaliteit en presentatie. Prachtige omgeving, mooie vergezichten gelegen op de grens met Libanon. Vorig jaar nog beschoten, zonder gevolgen overigens. Zijn de mensen daar angstig onder? Nee, volgens de Uri Tyroler(CEO) en Micha Vaadia (wijnmaker), valt het allemaal wel mee. Ze gaan gewoon door met hun passie; het maken van wijn.

We proefden zeven wijnen uit hun assortiment. Al hun wijnen zijn kosher; de wijn wordt dus gezegend door orthodoxe Joden, er worden natuurlijke gisten gebruikt, na de vierde oogst mag wijn gemaakt worden en in het zevende jaar moet de wijngaard met rust worden laten (een zogenaamd schrikkeljaar). Economisch gezien is dit laatste niet mogelijk. Dit wordt op een slimme manier omzeilt door donaties te geven aan de armen.

Tulip Winery
Daarna op weg naar Tulip Winery, gelegen in Upper Gallilea / Judea Hills, aan de rand van de Carmel Mountain in een klein pastoraal dorp, Kfar Tikva ofwel “Village of Hope”. In 2003 vervulden de Yitzhaki-familie een bijzondere droom en vestigde een ‘boetiek-wijnmakerij’. Er werken ook lichamelijk en geestelijk gehandicapten die hierdoor een bestaansrecht in de maatschappij krijgen. Er zit minder kapitaal in dit bedrijf, dus het is wat eenvoudiger opgezet. De verrassing: enorme geuren van kazen bij binnenkomst rond 14.00 uur, de proeverij moet nog beginnen. Ook hier even een blik in de koshere ‘keuken’ van dit bedrijf ‘. Er worden circa 100.000 flessen wijn geproduceerd  in dit wat ruiger gebied iets minder bergachtig als het vorige bezoek. Vijf wijnen krijgen we hier te proeven uit hun assortiment waarvan de meeste wijnen rood zijn.

Winery Binyamina
Ons laatste bezoek van die dag was de nabijgelegen Winery Binyamina, opgericht in 1952 door Joseph Zeltzer. In 2008 werd het wijnbedrijf aangekocht door privé-investeerders die fors investeerden…dat wordt ook duidelijk bij de rondleiding. Binyamina produceert 2,8 miljoen flessen en is qua grootte de nummer4 inIsraël. De wijngaarden liggen op de Golan Hoogte, 600-700 mtr boven de zeespiegel vlakbij Jeruzalem. De bodem bestaat uit basalt, terra rossa en kalk. Bij aankomst zien we voor het eerst orthodoxe joden, die het bedrijf controleren. Er wordt ons fijntjes op het hart gedrukt nergens aan te komen, anders is het niet meer kosher. Na aanraking van een fles of fust, ben je feitelijk verplicht dit af te nemen!
In speciaal voor de ontvangst ingerichte verwarmde partytenten vindt bij aankomst een soort ‘dejeuner dinertoir’ plaats. We beginnen met metze, een soort van antipasti die we overal terug zullen zien. Daarna met lopende saus gevulde balletjes en kalfsschnitzels met een plakje gegrilde aubergine. Rijst en groenten salades, tot slot koffie of thee met baklav.
Aansluitend vindt de proeverij plaats. Enthousiaste wijnmaker Sasson Ben Aharon vertelt met veel passie zijn verhaal tijdens onze proeverij en hier krijgen we naast de rode wijnen een prachtige dessertwijn te proeven.

Yatir Winery
Op de tweede dag van onze reis bezoeken we de boetiek Yatir Winery in Tel Arad,500 meterboven de zeespiegel in het noordoosten van Negev. Een populair gebied voor wijnbouw in de oudheid. De temperaturen variëren van zeer warm tijdens de dag, met koelere avonden en koude nachten. De luchtvochtigheid is laag, maar de wijngaarden worden vaak gehuld in mist tijdens de ochtenduren. Tevens wordt gebruik gemaakt van drup-irrigatie. Yatir Winery is een dochteronderneming van Carmel, opgericht in het jaar 2000. De eerste wijnen werden gelanceerd in 2004. Hier wordt volgens de wijnmaker Eran Goldwasser geheel onafhankelijk en zelfstandig gewerkt. Een klasse apart. Voor het eerst maken we kennis met een wonder! Hoe van een dorre en droge woestijn in het zuiden van Israël een vruchtbaar land wordt gemaakt. Het kost goud om er wijn te verbouwen, maar de resultaten zijn verbluffend in dit aan het oog onttrokken wijnbedrijf. Na een rondleiding op het bedrijf met een mooie proeverij van topniveau.

De wijnen
De geproefde wijnen zijn over het algemeen redelijk goed. Het valt ons op dat er nogal wat alcoholische rijke wijnen bij zitten, waarvan sommigen met zelfs meer dan 15% alcohol in de Californische stijl gemaakt (upon-the-fruit). Daarnaast is het prijsniveau relatief wat hoger voor Nederland in het algemeen, althans in vergelijking met andere mediterrane wijnen. Er is naast deze Californische en Australische wijnstijl ook een klassieke, veelal Franse wijnstijl! In de navolgende dagen, zien, proeven en ontdekken we meer. Vooral ook prachtige wijnen van onder andere de viognier-druif. We komen ook wijnen tegen waarvan het alcoholpercentage lager is. Dat komt onder meer door de druiven bewust eerder te oogsten.

Over Lieske Vos (Culivino)
Lieske Vos is vinoloog, sommelier en docent. Voor het Het Wijninstituut geeft ze cursus in Breda en Dordrecht. Lieske is voorvechtster van de goede smaakbeleving. Haar motto is: Genieten smaakt meestal naar meer en is ook nog leerzaam. Ze heeft een lange geschiedenis in de wijnbranche en restaurantwereld achter de rug. Als echte Brabantse Bourgondiër is ze ook mede-initiator van het kookboek “Breda Kookt” en auteur gastronomie voor enkele ROC-boeken.

Argentinië 2012: de trend is terroir!

Ik heb de afgelopen weken in Mendoza een flink aantal bodega’s bezocht. Hierbij valt op dat de focus bij de producenten steeds meer ligt op terroir: de plek en de natuurlijke omstandigheden op die plek.

Hoogte
In Argentinië is de hoogte van de wijngaard een van de belangrijkste componenten van terroir: hoe hoger, hoe koeler en vaak een sterke dag-nacht temperatuur amplitude. Dat zorgt voor een langzamere rijping en behoud van zuren en aroma’s. Valle de Uco in Mendoza wordt gezien als het terroir met het meeste potentieel. Wat je echter vaak ziet is dat deze hoger gelegen wijngaarden nog relatief jong zijn en dus (nog) niet altijd de beste wijnen geven.

Prima plek…!
Dit hoorde ik ook van de wijnbouwkundig consultant Pamela Alfonso van de Bodega Altavista, dus gingen wij daar de proef op de som nemen. Altavista maakt in 2007 drie verschillende Single-vineyard wijnen van Malbec uit wijngaarden in Lujan de Cuyo, Agrelo en Valle de Uco. Opvallend is dat de mooiste wijn, die van de Alizarine wijngaard in Lujan de Cuyo, dus niet van de hoogste wijngaard komt, maar wel van een van de oudste. Deze wijn scoort hoog in de top 100 van de Austral Spectator gids van 2012 en werd ook door ons als beste beoordeeld. Oude stokken op een goed doorlaatbare bodem van zand, leem en daar onder rivierkeien nabij de Rio Mendoza, ook wel de Primera Zona genoemd. Prima plek!

Water en bodem
Bij mijn bezoek aan Chakana viel een andere terroir-benadering op: zij zijn niet puur met ‘Single-vineyard’ bezig, maar hebben terroirexpert Pedro Parra in de arm genomen die hun grote wijngaarden (Agrelo, Major Drummond, Altamira) in 12 type terroir-eenheden heeft ingedeeld. Hun grootste wijngaard (150 ha) in Agrelo bleek (tot grote schrik!) behoorlijk heterogeen en dus uit verschillende terroirsoorten te bestaan. De waterhuishouding en de bodemstructuur zijn de belangrijkste criteria.
Hierop wordt in de toekomst de druivensoort per plek bepaald, maar nu wordt het irrigatiesysteem reeds aangepast. Nu al bespeurt men een grote winst in kwaliteit. De planten hoeven ook minder getopt te worden; het aangepaste waterregime leidt niet meer tot uitbundige plantgroei maar wel tot beter fruit. Men stuurt dus anders en de verschillen waren duidelijk te zien in de wijngaard; hier en daar wat lichte waterstress, bescheiden groei, mooi fruit!

In een volgende blog meer over de geproefde wijnkwaliteit…!

Over Fransbert Schermer (Vinspiration)
Fransbert Schermer is registervinoloog en telg van een Hoornse familie van distillateurs en wijnkopers, die al meer dan twee eeuwen actief met wijn is. Na een carrière als econoom en bankier besloot hij in 2001 zijn afkomst en zijn passie voor wijn te volgen. Na de vinologenopleiding volgde hij een uitgebreide wijnstudie in Frankrijk en Spanje. Hij werkt als wijndocent voor het Wijninstituut en voor Wines of Argentina.

Chinon…genieten bij De Slijter

We hebben besloten dit jaar tijdens onze vakantie de Loire weer eens af te rijden. Glooiende landschappen, kleine dorpjes, sommige uitgehouwen in de kalkrotsen. Oude steden. Culinair en wijntechnisch een aaneenschakeling van hoogtepunten. Namen als Bourgeuil, Saumur, Chinon, Sancerre, Pouilly-Fumee, Reuilly en Quincy, Cheverny en zo nog vele andere doen de wijnliefhebber het spreekwoordelijke water in de spreekwoordelijke….precies!

De Slijter
We beginnen in Chinon alwaar we enige jaren gelee kennis maakten met De Slijter. Als je op het met bomen omzoomde pleintje staat met de rug naar de Vienne, de zijrivier waar Chinon tegenaan schurkt, ga je linksaf. Smalle 13de eeuwse straatjes leiden naar het Kasteel dat tevreden vanuit de hoogte blikt op de activiteiten van De Slijter. Op een hoek zit ie. Met aan beide zijden wat tafeltjes met stoeltjes. Drie tafeltjes aan iedere zijde schat ik. Eenmaal binnen vertelt De Slijter graag over zijn voorraad Loire wijnen. Hij weet er ook veel van. Oh ja, er staan ook drie flessen wijn uit andere streken, want als je Bordeaux wilt drinken, ga je dan naar de Loire…? De Slijter heeft een punt.

Chenin & Co.
Ook heeft De Slijter een grote koelkast met veel witte wijn en wat rosé. Het is namelijk mogelijk om op het terrasje zijn wijnen tegen winkelprijzen meteen te proeven. Dat laten wij ons geen tweemaal zeggen en dus wordt er een fles witte wijn aangerukt om te beginnen. Chenin Blanc van Bernard Baudry, mmmmmm…. Heerlijk friszure wijn, opwekkend geel/groen fruit en een goede balans, een prachtig begin. Daarna een fruitige rode wijn (“un vin fruité) van Cabernet Franc (mooie balans van zuren, tannines en alcohol en voldoende rode bessen fruit) en langzamerhand beginnen de maagjes te knorren en wat blijkt? De Slijter heeft zulks voorzien en desgewenst is er een bordje kaas te bestellen. Goed idee en dus besteld.

Bordje kaas…
Even later komt De Slijter een bord (afmeting elpee) brengen met daarop een dozijn heerlijke brokken kaas. Hij schuift ook nog wat stokbrood op tafel en wenst ons smakelijk eten!! Langzaam en steeds lomer happen en drinken we verder. Totdat de bodem is bereikt en de gang naar binnen weer gemaakt wordt. Wat stevigers in het glas nu graag Slijter!! Een op hout gelagerde en wat oudere wijn (“un vin corsé) komt met de fles op tafel en dan in het glas. Een duidelijk steviger jongen waarbij het best wat gegeten kan worden. Houtlagering, donkerder fruit, zwarte bessen, volop tannines! Mmm….een wijn om de tanden in te zetten!! En de maagjes zijn toch nog omrustig. Alweer een bord kaas? Overleg met De Slijter leert dat hij ook eenzelfde afmeting bord levert met daarop worst, hammen, geconfijte eend, bloedworst en verschillende pate’s! Graag, vriend Slijter, graag, we zijn inmiddels al vrienden!! Weer schuift hij bij het bord heerlijkheden een mandje vers brood op tafel en wenst ons prettige voortzetting. We zakken nog gelukkiger en lomer onderuit en blikken omhoog naar het Kasteel, dat lijkt ons een te forse klim, misschien morgen…

Memorabel
Nadat ook fles nummer drie is gesneuveld, kunnen we bij De Slijter nog een koffie bestellen en wat blijkt? De Slijter beschikt ook over Loire-digestieven waarvan hij zegt dat deze lekker zijn en wie zijn wij om het advies van de De Slijter…? Precies, dus graag vriend Slijter, graag! U is betrouwbaar gebleken in al uw adviezen! Bij de koffie denken we even terug aan een memorabele middag/vooravond met prachtige smaken in het glas en op het bord!! Omringd door middeleeuwse panden in smalle bekinderkopte straatjes vragen wij ons, aan de sigaar lurkend, af waarom ons dit geluk bij Gall & Gall nooit ten deel is gevallen. De Slijter gaat dicht als wij een habbekrats hebben afgerekend en onze biezen gepakt! Als we nog meer hadden gewild, dan was De Slijter gewoon gebleven; vriendelijke man!!

En nu op weg naar een forse pilsner om de dorst te lessen. Wijn proeven blijkt zwaar en vermoeiend, want de tred is wat onzeker… Naam van winkel en Slijter weet ik niet (meer) maar eenmaal in Chinon, loop ik er blindelings naartoe. Onze Franse vriend..Was het al maar september…. 

Over Jos Papen
Jos Papen is een van de Haagse cursisten van de opleiding Werken met Wijn. Voor de blog van het Wijninstituut bewerkte hij een van zijn schrijfopdrachten. Papen (54) is pedagogische medewerker in een jeugdinrichting. Daarvoor was hij 24 jaar lang bedrijfsleider/pachter van een bruin café in Breda. Hier is zijn interesse voor drank en wijn ontstaan. Verschillende keren per jaar gaat hij voor een wijnweekend naar Duitsland, (Moezel, Ahr, Rijn, Pfalz) of Frankrijk. (Jura, Bourgogne, Elzas, Loire).

Duitse wijn anno 2011 – Een persoonlijke impressie

Enige jaren geleden, 2004, reden mijn vrouw en ik via Duitsland naar Italië voor een welverdiende vakantie. De eerste stop was in Boppard, een hotel was snel gevonden. Aan de Rijn en dus een mooi uitzicht waarvan met een glas riesling goed te genieten viel. Heerlijk zo’n glas riesling. Het bezoek aan Boppard en omgeving beviel goed, we besloten een dag langer te blijven. En de wijnen smaakten naar meer… Een jaar later volgde een eerste bezoek aan de Mosel, Bernkastel. Ook hier stond de wijn al snel centraal (of was dat van meet af aan de bedoeling?) Eigenlijk (of eindelijk?) heeft de Riesling en de Duitse wijn in zijn geheel een plaats veroverd in ons hart en klimaatkast.

Zoetcliché
Toch geldt dit lang niet voor iedereen want ook nu tref ik veel mensen die, als het gesprek op Duitse wijn komt, als eerste het “zoetcliché “ ter sprake brengen. Duitse wijn is toch zoet? Of niet? En jawel, enkele decennia geleden was er vooral in de supermarkten en cafés Duitse tafelwijn te krijgen, de bekende literflessen of –pakken die je voor een habbekrats kocht. Glas of 10 à 12 eruit met wat ijs erbij; let op: eerst ijs in het glas, anders valt het op dat er nauwelijks wijn in zit. Maar dat zat er toch al nauwelijks in. Zoet, laag in de alcohol en menig dame dronk er net zoveel van als manlief van zijn bier. Dat zag de kastelein graag….

Hout hout hout…
Dit had tot gevolg dat de Duitse wijn een bepaalde naam kreeg en dat was niet die van kwaliteitswijn. Hectoliters Liebfraumilch en Moselblümchen vonden jaarlijks de weg naar Nederlandse kelen en niemand die zich daar druk om maakte. Althans dat leek zo.
Want onderwijl veranderde de wijnwereld. Er kwam een andere (wijn)wetgeving, ook voor Duitsland, en de opkomst van de houtgelagerde chardonnay’s en cabernets uit de”Nieuwe Wereld”. Hoe hoger het alcoholpercentage hoe beter, want (veel) alcohol werd als kwaliteitskenmerk gezien. Evenals hout, veel hout. Duitsland probeerde nog wel wat riesling met houtlagering maar moest snel op haar schreden terugkeren; de druif leent er zich, met een enkele uitzondering, niet voor. Maar die chardonnay’s…? Weer voor een habbekrats op de markt en waar blijft dan de ruimte voor bijvoorbeeld Mosel-rieslings? Dat is andere koek. De wijndrinkers wilden graag ‘eiken’-wijnen en kregen deze. Inkoop, marges, populariteit van de nieuwe wereldwijnen, goede marketing. Het helpt allemaal bij het tot stand brengen van de verkoop.

Kwaliteitsslag
Maar zie, ook nu verandert het tij. De vraag naar eiken wijnen neemt af. Een hoog alcoholpercentage wordt niet langer als kwaliteitskenmerk gezien, althans daarin is een kentering te bespeuren, want zoals velen nog altijd denken dat Duitse wijn zoet zo zijn er ook nog velen die denken dat hout een alcohol kwaliteitskenmerken zijn. Maar ontegenzeglijk een kentering.
Daarnaast zijn er in Duitsland vele kwaliteitsbewuste wijnboeren opgestaan of hebben het bedrijf van vader overgenomen die voorheen aan de coöperatie leverde. Met als gevolg dat door vernieuwend denken, moderne manieren van vinifiëren meer nadruk op de kwaliteit en niet altijd de kwantiteit kwam te liggen. En jawel, Bereich Bernkastel is nog altijd niet om over naar huis te schrijven, maar in dit zelfde gebeid zetelen ook Markus Molitor, Dr. Loosen en vele andere kwaliteitswijnboeren. En deze kwaliteitsslag geldt niet alleen voor de Mosel maar voor geheel Duitsland.

Meer Duitse wijn…
Meer Duitse wijn naar Nederland ook getuige de hoeveelheid wijn die in Nederland wordt verkocht. In 2007 werd door Peter Klosse gesproken van een (bijna)verdubbeling van 261.000 hl in 2001 naar 525.000 hl in 2007. Het Productschap Wijn noemt zelfs 605.794 hl in 2007.
Samenvattend kunnen we stellen dat de kwaliteit van de Duitse wijn die door supermarkten en cafés aangeboden werd in de jaren zeventig en tachtig van bedroevende kwaliteit was maar een stempel drukte op de Duitse wijn.

Ruimte voor riesling…?
In een veranderende wijnmarkt waarin alcohol en hout gedomineerde wijnen de jaren tachtig, negentig en begin deze eeuw overheersten was er weinig ruimte voor met name riesling met zijn lagere alcoholpercentages, het ontbreken van hout en moeilijk te begrijpen zuren en zoetjes…Terwijl proeven ook leert dat met name de wijnen van spat-/auslese kwaliteit een mooie balans kunnen laten proeven tussen het restzoet en de zuren. Proef Dr. Loosen, Urziger Wurzgarten alte reben maar eens.
Maar weer verandert de wijnmarkt en de vraag. De vraag naar minder alcohol, zuiverder wijnen geproduceerd door individuele wijnboeren wordt groter, wellicht spreken sommigen van marginaal maar toch… Ook de opgang van de natuurlijke, de biologische en de biodynamische wijnmaker is hierop van invloed. En hierin past de Duitse wijn en met name de riesling prima. En voor houtlagering; een spätburgunder? Een weissburgunder?
De Duitse wijnboeren hebben een kwaliteitsslag gemaakt mede door voortschrijdend inzicht op het gebied van terroir, vinificatie evenals de veranderde klimatologische omstandigheden en de mogelijkheden die deze bieden.
Daarnaast heeft Duitsland Frankrijk van de eerste plaats verdreven als het gaat om (langere) weekendjes weg. En ook voor de langere vakanties rukt het land op en benadert het Frankrijk. Althans volgens de ANWB in 2010. Dit betekent dat steeds meer Nederlanders kennis zullen maken met Duitse wijn en zoals destijds in Frankrijk; een doosje is zo meegenomen. Zelf ging ik 25 juni naar Ahrweiler voor een bezoek aan en diner met de familie Schumacher, wijnboeren aldaar. Voor enkele van mijn vrienden, die eerder bij mij Duits dronken sjouwde ik voor een kleine 1.000 euro mee terug naar Breda. En het “zoetcliché”? Ach, dat wordt al behoorlijk wat genuanceerder benaderd dan voorheen… En de groei in afzet is er nog niet uit…

Over Jos Papen
Jos Papen is een van de Haagse cursisten van de opleiding Werken met Wijn. Voor de blog van het Wijninstituut bewerkte hij een van zijn schrijfopdrachten. Papen (54) is pedagogische medewerker in een jeugdinrichting. Daarvoor was hij 24 jaar lang bedrijfsleider/pachter van een bruin café in Breda. Hier is zijn interesse voor drank en wijn ontstaan. Verschillende keren per jaar gaat hij ik voor een wijnweekend naar Duitsland, (Moezel, Ahr, Rijn, Pfalz) of Frankrijk. (Jura, Bourgogne, Elzas, Loire).

Tannine en de smaak van wijn

Door Yvonne Bruggeman

Bij het proeven van wijn is het beschrijven van tannine een belangrijk onderdeel. Tannine wordt op verschillende manieren beschreven: hard, zacht, rijp, onrijp, drogend. Maar wat wordt er precies mee bedoeld?

Mondgevoel
Tannine beïnvloedt de smaak maar vooral het mondgevoel en draagt daarmee bij aan de totale smaak- en kwaliteitsbeleving van de wijn. Kleine tanninemoleculen geven een bittere smaak, terwijl de grotere moleculen een drogend – ook wel ‘astringent’ genoemd – mondgevoel geven. Dit laatste komt waarschijnlijk door een reactie van de tannine met eiwitten op de tong of de binnenkant van de wang. Dit is ook de reden dat een tanninerijke wijn zachter smaakt bij eiwitrijke gerechten zoals vlees.

Onrijp
Het mondgevoel van tannine kan naast drogend ook worden beschreven als hard/zacht of rijp/onrijp. Onrijpe tannine is afkomstig uit fenolische, nog niet volledig gerijpte, druiven. Een typisch aroma van een wijn met veel onrijpe tannine is “ groene paprika”. Het mondgevoel is ook goed te vergelijken met dat van een onrijpe bananenschil. Als tevens het zuurniveau in de wijn relatief hoog is, wordt onrijpe tannine waargenomen als hard (d.w.z. dat de onrijpe smaak wordt aangescherpt door het zuur).

Rijp
Rijpe tannine is de tannine uit fenolisch goed gerijpte druiven waarbij de tannine verder gepolymeriseerd is in de druif. Dit wordt waargenomen als een lichte bitterheid en astringentie. Grotere tanninemoleculen geven meer astringentie. Als de wijn veel fruit bevat of wat zoeter is, verzacht dit de tannineperceptie (het omgekeerde effect van zuur).

Rijpheidsleeftijd van wijn
De tanninebalans in de wijn wordt beïnvloed door de fenolische rijpheid van de druif (rijp of onrijp) en de rijpingsleeftijd van de wijn. Tijdens de rijping van de wijn polymeriseren de tanninemoleculen tot nog grotere moleculen die niet meer oplosbaar zijn in de wijn en daarom een sediment (bezinksel) vormen. Deze gepolymeriseerde tannine draagt dus niet langer bij aan de smaak van de wijn. De wijn is op dronk als voldoende tannine gesedimenteerd is (er wordt dan ook wel gesproken van zachte tannine, maar feitelijk gaat het hier om een verlaging van de tannine in de wijn). Echter, omdat ook de fruitigheid van de wijn minder wordt met het ouderen, doet dit enigszins het effect van de sedimentatie teniet (immers ook fruitigheid leidt tot een perceptie van zachtere tannine).

Het is dus wel mogelijk een beschrijving te maken tussen de verschillende smaakbelevingen van de tannine en de herkomst ervan. De geoefende wijnproever kan de tannine in de wijn op de juiste manier beschrijven en nog beter een mening vormen over de kwaliteit van de wijn.

___
Over Yvonne Bruggeman
Yvonne Bruggeman slaagde onlangs voor het examen van de opleiding Wine2Move/Werken met Wijn. Voor de blog van het Wijninstituut schreef zij een samenvatting van haar eindscriptie. Yvonne is een enthousiaste wijnproever die graag haar kennis over wijn blijft verdiepen. Werken met Wijn was voor haar een prachtige gelegenheid om actief met wijn bezig te blijven en met andere enthousiaste wijnliefhebbers in contact te komen. Werken met Wijn heeft ook geresulteerd in een actieve proefclub, die nog steeds geregeld samenkomt.

Napa Valley – My own Paris Tasting

In 1976 vond de ‘Paris Tasting’ plaats. Achteraf een proeverij die voor de wijnstreek Napa Valley van groot belang bleek te zijn. Wijndocent Peter Duijn doet deze gedenkwaardige proeverij zelf nog eens na in ‘My own Paris Tasting’…

Napa Valley…
De naam Napa komt uit de taal van de Wappo Indianen en betekent “Land of Plenty”.
Er is namelijk veel zalm in de wateren, waternevels van de watervallen en in de vallei wilde katten, zwarte beren en grizzlyberen. Napa is een schitterende streek; landschappelijk, maar natuurlijk ook voor heerlijke en zeer kwalitatieve wijnen.
 
Napa is trouwens ook de naam van de rivier die door dit wijngebied stroomt.
Tussen 1836 – 1861 zijn de eerste wijngaarden al aangelegd.
In 1889 waren er al meer dan 140 wineries, onder andere Charles Krug (1861), Schramsberg (1862), Beringer (1876) en Inglenook (1879). Nu zijn er ongeveer 325 wineries.
 
De bodem is er zeer divers (meer dan 30 soorten); vulkanisch, kiezelstenen, klei, leemgronden en alluviale gronden (elk gecreeërd door diverse geologische gebeurtenissen in de 60 miljoen jaar oude historie). Je vindt er mooie valleien, heuvels en andere landschappen. Het klimaat is uiteenlopend, van invloeden van de oceaan tot aan warme,  bijna mediterrane temperaturen.
 
Napa Green
Napa Valley is sinds 2007 ook zeer milieu bewust bezig met het Napa Green project; zo organic mogelijk werken.
Dit is een project waarbij de winery vrijwillig deze keus maakt; het is niet verplicht.
 
‘Paris Tasting’
In 1976 was er (blijkt achteraf voor Napa Valley) een zeer belangrijke wijnproeverij.
Steven Spurrier organiseerde een wijnproeverij tussen Chardonnay-wijnen uit Napa Valley en de Bourgogne en tussen wijnen van Cabernet Sauvignon uit Napa Valley en Bordeaux.
Tot ieders verrassing won Napa Valley bij wit èn rood! De jury, die bestond uit de diverse Franse personen uit de top wijnbranche, kon het ook niet geloven.
Sinds deze proeverij behoort Napa Valley tot één van de klassieke wijnstreken van de wereld, vooral voor z’n Cabernet Sauvignon wijnen. Maar Californië is zo divers qua bodem en klimaat dat vele druivenrassen zich hier goed voelen.
 
Ik heb onlangs een proeverij georganiseerd met als thema “Our own Paris Tasting”.
De diverse aanwezigen hadden werkelijk prachtige Chardonnay-wijnen en Cabernet Sauvignon-wijnen mee genomen. We proefden achtereenvolgens:
 
Wit Serie 1
Grgich Hills Estate Chardonnay 2006, Napa Valley
Nicolas Potel, Puligny-Montrachet 1er Cru Champ Canet 2005
 
Wit Serie 2
Domaine Larue, Puligny-Montrachet Le Trézin 2002
Chateau Montelena, Chardonnay 2005, Napa Valley
 
Rood Serie 1
Leoville Las Cases 2003, St. Julien, 2e Grand Cru Classé
Robert Mondavi Winery, Cabernet Sauvignon Reserve 2002, Napa Valley
 
Rood Serie 2
Stag’s Leap Wine Cellars, S.L.V. 2005, Napa Valley
Château Montrose 2005, Saint-Estèphe (2e Grand Cru Classé)
 
Rood Serie 3
Opus One 1996, Napa Valley
Robert Mondavi Winery, Cabernet Sauvignon Reserve 1997, Napa Valley
Château Latour 2001, Pauillac (1er Grand Cru Classé)
 
Dessert
Château La Tour Blance 2001, Sauternes (1er Grand Cru Classé)
 
Nadrinkers
Stag’s Leap Wine Cellars, S.L.V. 2005, Napa Valley
Château Musar, Hochar 2003, Bekaa Valley Libanon
 
Het werd een spannende wedstrijd tussen Californië en Bordeaux/Bourgogne.
De einduitslag hielden we op een gelijkspel met een lichte voorkeur naar Bordeaux/Bourgogne, maar de Californische witte en rode wijnen behoren wel degelijk tot de beste wijnen van de wereld! Het was een heerlijke avond!
  
Met vriendelijke groet,
Peter Duijn
Docent bij Het Wijninstituut
Register Vinoloog van De Wijnacademie
WSET Diploma Course Graduate
Associate of the Institute of Wines and Spirits, London

WIJN(ON)WIJSHEDEN, deel 1: Alles wat bubbelt is champagne

Wijn wordt steeds populairder. De kennis van wijn neemt weliswaar toe, maar een aantal misverstanden over wijn blijven hardnekkig bestaan. We ontkrachten er hier de komende weken een aantal.
Vandaag wijn(on)wijsheid nummer 1: Alles wat bubbelt is champagne.

Nederland is niet zo’n champagnedrinkende natie. We drinken gemiddeld 1 glas champagne per jaar. Ik heb het dan over ‘echte’ champagne. Champagne komt namelijk uit … Champagne! Alleen mousserende wijn uit deze Noord-Franse streek mag champagne heten!

Méthode traditionelle
Daarnaast zijn er overal ter wereld mousserende wijnen die op dezelfde manier gemaakt worden. Dat heet de ‘méthode traditionelle’. Vroeger noemden we dat ook wel ‘méthode champenoise’, maar dat mag tegenwoordig niet meer. Kenmerkend voor deze manier van maken is de zogenaamde tweede gisting op fles. In het Engels staat er dan wel eens ‘bottle fermented’ op de fles. De stille basiswijn wordt met suiker en gist op fles gedaan en dan tijdelijk afgesloten en voor een bepaalde periode in de kelders bewaard. Tijdens de gisting die dan tot stand komt, ontstaan bubbeltjes en die kunnen niet ontsnappen. Zo ontstaat de ‘mousse’ in de wijn. De gistrestjes worden er later via een vrij kostbaar en ingewikkeld proces weer uitgehaald en de fles word definitief afgesloten met een kurk, een plaque (het metalen kapje) en een muilkorfje (‘muselet’ geheten).
Mousserende wijnen volgens dat proces zijn bijvoorbeeld cava (Spanje), Winzersekt (Duitsland), Spumante (Italië), Crémant (rest van Frankrijk; bijvoorveeld Crémant d’Alsace of Crémant de Bourgogne) of Vonkelwijn (Zuid-Afrika). Ze smaken allemaal wat anders door onder andere de gebruikte druivenrassen en het heersende klimaat, maar de manier van maken is vergelijkbaar.

Prosecco
Maar er zijn ook bubbeltjeswijnen die op een heel andere manier gemaakt worden. Daartoe behoren allerlei andere wijnen, waaronder ook de inmiddels zeer bekende en populaire prosecco! Ook de zoete Moscato d’Asti of de rode Lambrusco worden via een eenvoudiger proces gemaakt. Niet minder lekker, maar wel anders dus.

Zeg dus nooit zomaar meer “champagne” tegen alles dat bubbelt. Er is zeer veel verschil. Dat maakt de bubbeltjeswereld ook zo divers en spannend…!

Volgende keer:
Wijn(on)wijsheid nummer 2: Duitse wijn is zoet.

Met sprankelende groet,
Ingrid Larmoyeur
Wijndocent WIJNinstituut in Den Haag en Rotterdam
en op twitter te volgen via @vinissima en @bubbelblog

___
Noot van de redactie:

Workshop Sprankelend!
Meer weten over mousserende wijnen? Ingrid Larmoyeur geeft op 9 juni a.s. voor het Wijninstituut de inspirerende workshop “Sprankelend!”. Aan het einde van de avond weet u alles over de verschillende soorten en smaakstijlen van ‘bubbels’. Uiteraard proeft u diverse wijnen (o.a. champagne, prosecco en cava) met enkele bijpassende hapjes.
Ingrid is wijndocent en champagnekenner en is dol op die vrolijke sprankelende “sterretjes in het glas”. Ze heeft een grote passie voor alles wat bubbelt en ze schrijft een bubbelblog (http://bubbelblog.wordpress.com). Zij laat u tijdens deze avond graag kennismaken met haar sprankelende wereld. De workshop wordt georganiseerd in samenwerking met Gransjean Wijnen en Delicatessen (www.gransjean.nl).

Zie voor meer info over de workshop: http://www.wijninstituut.nl/newsPage.asp?NewsID=109