Wijnproeven en Proefclubs

DSC_9343De meest gestelde vraag bij de eerste les van een wijncursus is : “kan ook ik leren wijnproeven?” Gelukkig is het antwoord bevestigend. Iedereen met gezonde smaakpapillen kan leren proeven. Bovendien kan je met een normaal geheugen smaken leren herkennen. De tweede hindernis is het beschrijven van wijn, maar daarover een volgende keer.

Smaak leren kennen
Waarom wil (terecht) iedereen leren proeven? Belangrijkste is de eigen smaak leren kennen en daarna meer wijnen en gebieden leren kennen. Natuurlijk gebeurt er in een les meer …

Het is een mooie start van een zoektocht naar mooie of lekkere wijnen. Te kiezen uit het aanbod van 40.000+ wijnen in Nederland. Een ervaren wijndocent als coach zorgt voor een vliegende start en een efficiënte basis. En het woord “lekker” wordt meteen uitgebannen, want we gaan “objectief” van start. Later is er nog genoeg tijd voor “lekker”.

Proeven vs. drinken
Al snel wordt “proeven” onderscheiden van “drinken”. Proeven kan je al snel meer dan 10 wijnen op een avond, drinken veel minder, dus drinken schiet niet op met het snel opdoen van ervaring. Natuurlijk geeft drinken wel het ultime plezier. Maar we gaan voor het opdoen van veel indrukken, veel ervaring. Hoe leren we nu zo snel mogelijk zoveel mogelijk wijnen kennen. De wijnen in de lessen vormen de basis. De wijndocent geeft aan waar je op moet letten en wat de kenmerken zijn van verschillende druivenrassen en streken. Met enige inspanning (papillen en hersencellen), lukt het iedereen onderscheid te maken tussen bijvoorbeeld een typische chardonnay en een sauvignon blanc.

Maar na enige tijd is het moment daar, om te zwemmen zonder coach, of zelfs zonder bandjes. De basiskennis en ervaring is daarvoor noodzakelijk. Een ongeoefende duik levert weinig op en is zelfs gevaarlijk voor latere ontwikkeling. Maar zelfstandig ervaring opdoen, is weer nodig om meer ervaring op te doen. Om een examen te halen, maar nog meer om je eigen smaak te vinden en te ontwikkelen.

DSC_9367Proefgroep
De meest geadviseerde manier, is het proeven in een proefgroep. Dat lijkt eng, maar dat is het zeker niet. Iedereen start ongeveer gelijk en je kunt van elkaar leren en groeit samen : exiting!

Iedereen heeft eigen voorkeuren (die snel kunnen veranderen) en waar je van kunt leren. Er zijn oneindig veel thema’s en gekozen kan worden tussen individuele inbreng van wijnen of centrale inkoop en omslag van de kosten. Aan te raden is ook iets over de wijn te vertellen naast het proeven.

Het vinden van een proefgroep en de start ervan is vaak nog te grootste hindernis. Een wijndocent kan daar een actieve rol in spelen in de klas (“wie heeft er nog geen proefgroep?”), of via E-mail. Je zoekt immers lokaal. Maar je kunt ook zelf op zoek bijvoorbeeld via de sociale media Linkedin (Groep Het Wijninstituut). Daar zijn 3000+ cursisten en wijnliefhebbers lid van. Maar een oproep via Facebook en Twitter (#wijninstituut, #proefgroep) kan ook zinvol zijn. Bij proeverijen – Perswijn en wijnhandels waar je ook veel ervaring op kunt doen – kan je leden van proefgroepen tegen komen. Of er wordt ter plaatse het idee voor een proefgroep geboren. Heel stoer natuurlijk : je eigen proefgroep.

De omvang van een proefgroep zou ik in eerste instantie beperken tot 6-8 personen. Zeker bij organisatie thuis. Bij regelmatige afwezigheid van proevers en ruimere (horeca)lokaties kan het aantal leden oplopen tot 20-30 (2 flessen).

Ik hoop dat jullie evenveel plezier en nut van proefgroepen hebben, als ik gehad heb en nog heb. Sommigen proefgroepen zorgen voor vriendschappen van 20+ jaren, eigenlijk nog waardevoller….

??????????????????????André Sauerbier
andre@wijninstituut.nl

Geplaatst in Geen categorie | Tags: , | 2 reacties

Een excursie naar de Champagne!

Door: Liesette van Eijnsbergen – de Vreugd

champagne okt 2013 bagage - LiesetteMet 3 stellen, 6 wijnliefhebbers, hebben we een reisje gepland naar een heerlijke streek, de Champagne! Uiteraard hebben we ons goed ingelezen; zo had ieder stel een favoriet huis in het programma opgenomen. We gingen in één1 auto, dan hielden we meer geld over om champagne te kopen en met de ski box op het dak! We moesten natuurlijk wel voldoende mee terug kunnen nemen…

Keuze 1: Gosset (dachten we…)
De keuze van Pauline Gantvoort! Al snel op internet gevonden en opgebeld. Ee werd in het Frans gemompeld en ietwat nors opgenomen. We mochten de volgende dag komen. Aldaar, het was niet Gosset, maar Gosset-Brabant. Wat bleek, het telefoon gesprek was niet representatief voor de ontvangst, deze was super!
Een kleine champagne boer die 2 generaties terug werd gesplitst van de grote Gosset. Ze produceren 50.000 flessen per jaar. Een heerlijke champagne, mooi in de opbouw van de rest van onze visites!
De eerste dozen werden ingeladen, met een warm gevoel namen we afscheid van dit sympathieke huis. Gelukkig vonden we de ‘echte’ Gosset nog in de hypermarché, ongeproefd meegenomen.

Keuze 2 Eric Rodez
De keuze van Claire Lemmens (ook van het Wijninstituut)! Werd ons aangeraden door onze collega Petra de Vries en stiekem hebben we al eens wat lokaal in Nederland geproefd. Na enkele keren zonder succes te hebben gebeld, besloten we om op de bonnefooi bij Eric Rodez langs te gaan. Ergens midden in de Champagne hebben we Eric gevonden en aldaar aangebeld.
Na lang wachten werd er toch opengedaan. In de deuropening een bavette herkauwende dame, die eigenlijk wat geïrriteerd was, dat zij tijdens haar lunch gestoord werd.
Wij vertelden, dat wij geïnteresseerd waren en of wij wat mochten proeven. Alors, dat was “seulement sur rendez-vous”, alors kunnen wij dan niet een ‘rendez-vous’ voor vanmiddag krijgen, “mais non c’est impossible!”. “Et demain, madame?” “Non, non pas possible,” vertelde de dame ons resoluut. Daar stonden wij, teleurgesteld aan de deur.
Claire vertelde mevrouw, dat zij toch echt wat flessen ( dozen) wilde kopen.
Alors daar wilde madame de deur toch voor open doen. Nadat er weer wat dozen waren ingeladen en madame weer naar haar lunch wilde terugkeren,  zeiden wij haar vriendelijk gedag en vroegen haar: disez bonjour à Eric de nous? Ietwat beteuterd vertelde zij, dat zij dat zeker ging doen.
Daar niet geproefd, maar thuis niet lang gewacht omdat alsnog te doen. We zijn blij, dat Claire heeft volgehouden, want de champagne en dan ook de blanc de blancs is zeker de moeite waard!

champagne okt 2013 ployez 1 - LiesetteKeuze 3: Ployez Jacquemart
De keuze van Liesette van Eijnsbergen (of eigenlijk van Herman den Blijker J). In een van de boeken van Herman de Blijker schrijft hij, dat hij een eerste stop in Frankrijk maakt bij zijn favoriete champagne boer: Ployez Jacquemart.
Dat maakte mij dus erg nieuwsgierig en we zijn niet teleurgesteld. Van tevoren hebben we gemaild en een afspraak met het huis gemaakt. We konden rondgeleid worden en heerlijk wat proeven.
Het huis is relatief klein, produceert 100.000 flessen per jaar. De liefde voor de druiven en champagne vind je terug in de zorgzame productie van de champagne.
Uiteraard hebben wij nog meer geproefd en heerlijk gegeten!

Moe en voldaan, met een auto vol champagne keerden wij weer huiswaarts.

Over Liesette van Eijnsbergen – de Vreugd
Als wijnliefhebber is zij in contact gekomen met Het Wijninstituut. Daar heeft zij de Basiscursus Wijn en het Wijnbrevet gevolgd. Vervolgens is zij voor het Wijninstituut gaan werken. Verder is zij actief als ZZP-er actief in de eerstelijns zorg. Vooral de Franse wijnen genieten haar voorkeur! Van mooie wijn-spijs combinaties kan zij erg gelukkig worden.

Geplaatst in Champagne, Frankrijk, wijnreis | Tags: , | Een reactie plaatsen

Is de Beaujolais primeur passé?

Beaujolais kaartDoor: Jeroen ter Wal

De derde donderdag van november om 00.00 uur ’s nachts wordt de Beaujolais Primeur officieel vrijgegeven, sinds 1951 wordt er van alles georganiseerd om de wijn zo snel mogelijk bij de consument te krijgen. Hiervoor werden er allerlei middelen ingezet, denk daarbij aan sportwagens, oldtimers, motoren en zelfs vliegtuigen met parachutisten .De Beaujolais Primeur was immers de eerste wijn van het oogstjaar, dus iedereen was benieuwd wat dat jaar zou brengen.

Natuurlijk kun je uit een glas Beaujolais Primeur 2013 niet opmaken hoe de kwaliteit van dit jaar gaat worden, deze wijn wordt gemaakt om snel te drinken. Ga maar na, eind september wordt er nog geoogst en eind november is de wijn al klaar. Het zal dus een wijn zijn die makkelijk drinkbaar is met daarin veel jong fruit  en weinig tannine. Maar je kunt natuurlijk wel zeggen dat je al een wijn uit 2013 hebt gedronken.

NIEUWE WERELD
Buiten Europa kennen we nieuwe wijnlanden. In deze landen lopen de seizoenen een half jaar voor op onze kalender. In Zuid-Afrika is het lente als het bij ons herfst is, dus als de wijngaarden begin mei in Europa beginnen te groeien is men in Zuid-Afrika al bezig met de oogst. Hierdoor is het mogelijk dat je afgelopen maanden al wijnen uit 2013 in de winkels hebt zien liggen.

De Beaujolais Primeur is dan in één keer geen primeur meer, er zijn immers al wijnen uit 2013.

Toch heeft de Beaujolais Primeur een bepaalde uitstraling; ik kan mij in Twente dan ook een aantal zeer geslaagde Primeur party’s herinneren. Helaas worden de Beaujolais-wijnen vaak onderschat, deels komt dit door de Beaujolais Primeur. De smaak van deze jonge wijn is erg toegankelijk en kan daardoor ook wat zoet overkomen.

DIVERSITEIT
Door de zoete tonen van de Beaujolais Primeur wordt er vaak gedacht dat alle wijnen uit de Beaujolais streek zoet zijn, maar dat is niet zo. Zeker de Gamay druif is een druif die lichte wijnen geeft. Maar als je één van de cru wijnen uit de Beaujolais proeft, proef je de diversiteit van de streek.

Een Côte de Brouilly bijvoorbeeld is steviger dan een Regnié terwijl het nagenoeg naast elkaar ligt. En de Fleurie heeft een heel zacht karakter terwijl de buurman Moulin-A-Vent veel meer een bloemige neus heeft.

Eigenlijk zou er ieder jaar een Beaujolais-party moeten zijn op de derde donderdag van november met naast de Beaujolais Primeur ook de cru’s de Beaujolais. Dan pas proef je de diversiteit en merk je dat de Beaujolais niet passé is.

Over Jeroen ter Wal (Ariva Wijnbeleving)
Na het in 1996 behalen van zijn diploma Middelbare Hotelschool (MHS) in Groningen, belandde hij in hofstand Den Haag, waar hij ging werken bij het prestigieuze Kurhaus Hotel. Vervolgens deed hij ervaring werkte Jeroen bij diverse hotels en restaurants als sommelier, o.a. bij het Kurhaus in Den Haag, Savelberg in Voorburg, Hampshire Hotel Ahaus (Duitsland) en De Wiemsel in Ootmarsum. In 2000 werd hij vinoloog en sinds 2007 doceert Jeroen aan de Hogeschool Tio het vak vinologie. Jeroen hoopt met zijn wijnkennis en ervaring veel cursisten bij het Wijninstituut wegwijs te maken in de wereld van wijn.In 2012 heeft Jeroen het bedrijf Ariva Wijnbeleving opgericht en geeft hij proeverijen en wijntrainingen. Jeroen hoopt met zijn wijnkennis en ervaring veel cursisten bij het Wijninstituut wegwijs te maken in de wereld van wijn.

Geplaatst in Frankrijk | Tags: , | Een reactie plaatsen

Uitslag Wijnkeuring der Lage Landen

20130924-031551.jpg

En inmiddels is de uitslag van de wijnkeuring bekend.

Er hebben 157 wijnen meegedaan.
o 72 wijnen met een zegel
o 43 wijnen met een medaille
• brons 26
• zilver 14
• goud 3

Van de medaillewinnaars zijn 8 wijnen van druivenras Joanniter, 5 Regent, 2 Riesling, Solaris, Chardonnay, Pinotin, Merzling, Cabernet en verder meerdere andere soorten (uitgebreid scala van soorten), plus te vermelden de nieuwere soorten 3 cabernet cortis en 2 souvignier gris (om in de gaten te houden).

Wat me opvalt bij de winnaars is dat er veel wit is, veel wat zoeter wit ook. Dat viel me tijdens de keuring ook al op. Met wat restzoet is Nederwijn toch wat aangenamer! Mousserend scoort goed en rood blijft moeizaam, zeker met de lastige jaargangen die achter ons liggen.

3x gouden medaille voor:

Cuvee des Amis 2012
Wit, Half droog ,mFruhburgunder Auxerrois Pinot Blanc van Domein Le Coq Frise

Durkheimer Hochmess Riesling 2012
wit, Droog met restsuiker, Riesling van Vier Jahreszeiten Winzer eG (Duitsland)

Cuvee Wit 2012
Wit, Droog met restsuiker, Johanniter Phoenix van Wijngaard Bilderhof

14x zilver voor:

Schweigener Sonnenberg 2012
wit Zoet, Gewurtztraminer van Weingut Anselmann (D)

Grauburgunder Monchacker 2012
wit Droog met restsuiker, Grauer burgunder van Weingut Hahn-Pahlke (D)

Sauvignon blanc 2012
wit droog, Sauvignon blanc van Weingut Hahn-Pahlke (D)

Bronckhorster Rosé 2012
Rosé Droog, Cabernet Cortis Cabernet Noir van Wijnboerderij ‘t Heekenbroek

Johanniter 2012
Wit Droog met restsuiker, Johanniter van Wijnboerderij ‘t Heekenbroek

Johanniter 2012
Wit Half droog, Johanniter van Wijndomein De Planck

Oogsthoek Rood 2011
Rood Droog, Pinotin Cabernet Noir van Wijngaard “de Oogsthoek”

Solaris Barrique 2012
Wit Droog, Solaris van Wijngaard Hesselink

Gris du Printemps 2012, wit Droog met restsuiker, souvignier gris van Wijngaard Slingehorst

Cuvée Barrique 2009
Rood Droog, Cabernet Cortis Cabernet Cantor Cabernet Franc van Wijngaard St. Martinus

Cuvée Gris de Villare 2011,
Wit Droog, Souvignier Gris van Wijngaard St. Martinus

Cuvee Maria Elisabeth 2012
Wit Droog met restsuiker, Johanniter van Wijngoed Montferland

Veluwse Trots 4 jaar eiken vaten 2009
rood Droog, Salome Rondo van Wijnhoeve DE VELUWE

Veluwse Witte 2012
wit Droog, Seyval Blanc van Wijnhoeve DE VELUWE

De 26x brons noem ik hier niet meer. Hierbij 6x een wijn uit Duitsland en 1x een wijn uit België.

Vineuze groet,
ingrid Larmoyeur

Geplaatst in Nederwijn | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Nederlandse Wijnkeuring wordt Wijnkeuring der Lage Landen

20130923-073803.jpg

Twee weken geleden heb ik voor de achtste keer meegedaan als jurylid bij de Nationale Wijnkeuring. De keuring begon jaren geleden als Nederlandse Wijnkeuring, heette Nationale Wijnkeuring toen er Belgische wijnen meededen en heet nu Wijnkeuring der Lage Landen omdat er Nederlandse, Belgische en ook Duitse wijnen meedingen naar medailles.

Twee dagen lang proefden twee proefpanels blind de Nederwijnen. Ons panel proefde zo’n 40 wijnen: droog wit, zoet wit, droog rosé, halfdroog rosé, witte en rosé Sprankel (mousserend), droog rood en rood met hout. In totaal stonden er 157 wijnen op de proeftafels.

Nederland telt inmiddels zo’n 180 wijnboeren die samen ongeveer 250 hectare wijngaard bestieren. Ook in België is de wijnbouw met inmiddels 80 wijnboeren (met ca. 130 ha) in opkomst. De Nederlandse en Belgische wijnbouw is, vergeleken met de overige wijnbouwlanden in Europa, zeer duurzaam. Dit komt met name door, naast de klassieke rassen, ook druivenrassen te planten die resistent zijn tegen schimmelziekten. De Nederlandse en Belgische wijnboeren produceren verschillende wijnsoorten die in de loop der jaren een steeds betere kwaliteit hebben gekregen. Regelmatig vallen de wijnen in de prijzen bij internationale wijnkeuringen.

Ons proefpanel heeft 19 keurzegels, zes bronzen medailles en twee zilveren medailles uitgekeerd. In totaal hebben de vier proefpanels in twee dagen 42 medailles (waarvan 1x goud, 11x zilver en 30x brons) uitgedeeld en kregen 70 wijnen een keurzegel (zeg maar een soort aanmoedigingsrijs). Op zich geen slecht resultaat. Wit was aardig, rosé acceptabel, de bubbels wit hebben erg veel zuren en de rosébubbels zijn redelijk. Rood vind ik nog steeds het lastigste en dat is door de jaren heen nauwelijks veranderd. Heel erg onrijp, vegetaal. Soms ronduit drogend, soms medicinaal. En het hout mag naar mijn smaak nog voorzichtiger gebruikt worden.
Ik blijf me afvragen waarom je hier niet gewoon wit produceert! Maar met de klimaatopwarming komt het in de toekomst best allemaal goed…

De officiële prijsuitreiking is vandaag, 23 september in het koetshuis van Kasteel Amerongen. Benieuwd wie er medailles in de wacht sleept…

Wie nog wat meer informatie over Nederlandse wijn wil, kan onderstaande brochure bekijken:
http://www.wijngaardwageningseberg.nl/folder/Boekwijnbouw.pdf

==
Over Ingrid Larmoyeur
Wijndocent WIJNinstituut in Den Haag en Rotterdam, Register-Vinoloog, Aanbevolen Wijndocent van de Wijnacademie, Certified Sherry Educator®, Spanish Wine Educator®, champagnegek en bubbelliefhebber, wijnblogger (vinissima.nl, villavinissima.nl en bubbelblog.nl) en op twitter te volgen via @vinissima, @villavinissima en @bubbelblog.

Geplaatst in Nederwijn | Tags: | Een reactie plaatsen

Rhônefeiten (Rhône deel 2)

IMG_1746Door: Ingrid Larmoyeur

Tijdens mijn recente tripje naar de Rhône en het ‘Rhône Découvertes Seminar’ met andere wijndocenten, heb ik een aantal Rhônefeiten getwittert. Deze en nog wat extra wetenswaardigheden over Rhônewijnen heb ik hier nog eens handzaam bijeen gezet.

  • De Rhône bevat 18 lokale herkomstgebieden, ook wel appellaties of crus genoemd: 8 in de noordelijke Rhône, 8 in de zuidelijke Rhône en 2 voor versterkte wijn (zoete dessertwijn, ofwel vin doux naturel.
  • De 8 appellaties van Noord-Rhône zijn van noord naar zuid: Côte-Rôtie (rood van min. 80% syrah en max. 20% viognier; 18-36 maanden foederrijping), Condrieu (wit van 100% viognier), Château-Grillet (wit van 100% viognier met min. 2 jaar foederrijping), Saint-Joseph (rood syrah met max. 10% marsanne/roussanne en wit van marsanne en/of roussanne), Crozes-Hermitage (rood syrah met max. 15% marsanne/roussanne en wit van marsanne en/of roussanne), Hermitage (rood syrah met max. 15% marsanne/roussanne en wit van marsanne en/of roussanne), Cornas (rood van 100% syrah) en Saint-Péray (stille of mousserende witte wijn van marsanne en/of roussanne).
  • kaart Noord- en Zuid-RhôneDe 8 appellaties van Zuid-Rhône zijn van noord naar zuid: Vinsobres (rood van min. 50% grenache, 25% syrah en/of mourvèdre en/of max. 25% andere rassen), Rasteau (rood van min. 50% grenache, min. 20% syrah en/of mourvèdre en max. 20% andere rassen), Gigondas (rood en rosé van max. 80% grenache en min. 15% syrah en mourvèdre; en rosé van max. 80% grenache en max. 25% andere rassen), Vacqueras (rood van min. 50% grenache, min. 20% syrah en mourvèdre en max. 10% andere rassen behalve carignan; rosé van max. 60% grenache en min. 15% mourvèdre en cinsault; en wit van clairette, grenache blanc, bourboulenc, roussanne, marsanne en viognier die alleen individueel niet meer dan 80% van de blend mogen innemen), Beaumes de Venise (stille rode wijn van min. 50% grenache, 25% syrah en max. 20% mourvèdre en andere rode rassen en max. 5% witte rassen), Châteauneuf-du-Pape (rood van max. 13 rassen als je de verschillende kleurvarianten van b.v. grenache en terret niet meetelt, b.v. grenache, syrah, mourvèdre, maar ook muscardin, counoise en enkele witte rassen!; wit van clairette, bourboulenc e.a.maar wil je maar één ras gebruiken dan mag dat ook!), Lirac (rood en rosé van vooral grenache, cinsault, syrah en mourvèdre; en wit van clairette, bourboulenc en grenache blanc) en Tavel (rosé van grenache met max. 15% cinsault en clairette blanc en rosé en max. 10% picpoul, calitor, bourboulenc, mourvèdre, syrah en carignan).
  • De 2 zoete/dessertwijnen (vin doux naturel) zijn: Rasteau (rood van meestal 100% grenache noir, maar er mag max. 10% andere rassen in) en Muscat Beaumes de Venise (meestal wit van muscat de Frontignan, maar er is ook een zoete rode variant!).
  • Daarnaast is er de generieke appellatie Côtes du Rhône (deze wijn kan uit 171 verschillende dorpjes en gemeenten komen) en de Côtes du Rhône-Villages (uit 95 gemeentes, waarvan er 17 ook op het etiket vermeld mogen worden!).
  • De 17 Côtes du Rhône-Villages die hun gemeentenaam op het etiket mogen vermelden zijn: Rochegude, Rousset-les-Vignes, Saint-Maurice en Saint-Pantaléon-les-Vignes (4x) in de Drôme; Cairanne, Massif d’Uchaux, Plan de Dieu (nieuw sinds 2005), Puyméras (mag naam sinds 2005 op etiket), Roaix, Sablet, Séguret, Valréas en Visan (9x) in de Vaucluse; en Chusclan, Laudun, Saint-Gervais en Signargues (4x) in de Gard.
  • IMG_1798De belangrijkste rode druivenrassen zijn: grenache noir, syrah en mourvèdre. Daarnaast ook carignan en cinsault.
  • De belangrijkste witte rassen zijn: grenache blanc, clairette, marsanne, roussanne, viognier en bourboulenc. Daarnaast ookt picpoul en ugni blanc.
  • De appellaties van de Noord-Rhône gebruiken voor rode wijn alleen syrah (en mogen soms in hun rode wijnen een beperkt percentage witte rassen gebruiken!). Condrieu is wit en is van 100% viognier.
  • De meeste rode wijnen uit de zuidelijke Rhône zijn blends van de diverse rassen, waarbij grenache vaak wel een hoofdrol speelt. Bij wit zijn met name marsanne en roussanne belangrijk.
  • Voor Côtes du Rhône is grenache belangrijk, daarnaast ook syrah en mourvèdre.

En hier alle Rhônefeiten op een rijtje:

#Rhônefeiten nr. 1:
Muscat de Beaumes de Venise kan ook rood en zoet zijn! Als vin doux naturel van RODE muscat. Muscat is er namelijk in 3 kleuren: wit rood pink.

#Rhônefeiten nr. 2:
Châteauneuf-du-Pape kan een blend van maximaal 13 verschillende druivenrassen zijn (b.v. bij Beaucastel). Of zelfs van 1, de keuze van het ras is vrij (Château Rayas is b.v. alleen van grenache).

#Rhônefeiten nr. 3:
Châteauneuf-du-Pape noemt men “le marriage du 13 cépages” (een blend van 13 verschillende druivenrassen). Maar in feite zijn het er meer, is recent ontdekt! Sommige rassen zijn er in meer kleuren. Grenache en terret zijn er b.v. als blanc rouge gris-variant!

#Rhônefeiten nr. 4:
Plan de Dieu is een Rhône-appelatie voor rode Rhône-wijn sinds 2005.

#Rhônefeiten nr. 5:
Vacqueras is de meest enthousiaste bio-appelatie in de Rhône. 28% producenten is of gaat bio.

IMG_1717#Rhônefeiten nr. 6:
Coteaux du Tricastin heet sinds 2010 Grignan-Les Adhemar!? De Fransen associeerden de naam teveel met de gelijknamige kerncentrale die in 2008 uranium lekte.

#Rhônefeiten nr. 7:
Gigondas mag max. 80% syrah. Min. 15% syrah en mourvèdre. En max. 10% andere rassen.

#Rhônefeiten nr. 8:
er zijn veel ‘bush vines’ in Rasteau. En de wijnstokken zijn laag vanwege mistral, anders breekt de wijnstok.

IMG_1721#Rhônefeiten nr. 9:
Het ingewikkelde lappendekentje van verschillende wijngaarden en druivenrassen van de Cave de Rasteau…

#Rhônefeiten nr. 10:
De #Rhône kent 18 crus. 8 in Noord (oa Hermitage). 8 in Zuid (oa Ch9-du-Pape). En 2 voor zoet (vin doux naturel).

#Rhônefeiten nr. 11:
De 2 zoete crus in de #Rhône zijn: witte Muscat de Beaumes de Venise en rode Rasteau. Het zijn versterkte ‘vin doux naturel’.

#Rhônefeiten nr. 12:
de generieke AC Côtes du #Rhône mag in 171 gemeentes gemaakt worden. Hun naam mag niet op het etiket vermeld worden.

#Rhônefeiten nr. 13:
Côtes du Rhône Villages mag in 95 gemeentes gemaakt worden. Slechts 17 mogen ook naam op etiket, oa Cairanne, Laudun, Plan de Dieu, Sablet en Visan.

IMG_1834#Rhônefeiten nr. 14:
Saint Péray proeven. Wit en bubbels (méthode traditionelle) van marsanne en/of roussanne. Steile hellingen op graniet.

#Rhônefeiten nr. 15
Saint-Joseph proeven. Rood van syrah (en max. 10% witte marsanne/roussanne) met finesse. Wit van marsanne en roussanne fris en gul.

#Rhônefeiten nr. 16:
Cornas proeven. Alleen rode wijn. Van 100% syrah. Zuid-hellingen waardoor als 1e rijp in N-Rhône. Stevig, tanninerijk. Op dronk vanaf 5 jaar.

bodem Hermitage#Rhônefeiten nr. 17:
Hermitage proeven. Rood van syrah met max 15% witte marsanne en rousanne. Wat streng als jong. Full body, steenfruit en leer. Bodem: graniet.

#Rhônefeiten nr. 18:
Witte Hermitage is van roussanne en marsanne. Rijk, bloemen, vanille en geroosterde amandel. Rijpen verrassend lang en goed.

IMG_1766#Rhônefeiten nr. 19:
‘confusion sexuelle’ in Hermitage: mannetjesinsecten verwarren door geur van vrouwtjes te verspreiden. Werkt uitputtend!

#Rhônefeiten nr. 20::
Hij bestaat echt! Vin de paille uit Hermitage…

#Rhônefeiten nr. 20:
M. Chapoutier werkt met paarden in Hermitage. Drukt de grond minder in dan trekkers.

#Rhônefeiten nr. 21:
Côte-Rôtie is er alleen in rood. Naast >80% syrah mag de wijn max. 20% witte viognier bevatten!

#Rhônefeiten nr. 22:
Côte-Rôtie smaakt kruidig. Viooltjes. Truffel. Gedroogd fruit. Leer. Mokka. Choco. Kaneel. Na enige jaren ook vanille.

#Rhônefeiten nr. 23:
Er bestaat ook zoete ‘vin de paille’ en ‘vendange tardive’ van 100% viognier in Condrieu. Maar aanduiding mag niet op etiket.

#Rhônefeiten nr. 24:
Prachtig. Op de persconferentie aan einde Rhône Découvertes net is een nieuwe e-learning module aangekondigd. Wordt leuk! Goed initiatief. Ik kan niet wachten…!

#Rhônefeiten nr. 25:
Ik was vergeten waarom viognier ooit mijn favoriete druifje was. Nu weet ik het weer…: Condrieu! De druif toont zich nergens mooier!

Rhônefeiten nr. 26:
Na 4 dagen, 160 wijnen en 25 #Rhônefeiten verlaat @vinissima de #Rhône #Découvertes. Binnenkort nog een blogje…

IMG_1691Over Ingrid Larmoyeur
Wijndocent WIJNinstituut in Den Haag en Rotterdam, vast lid van het WIJNinstituut WIJNproefpanel,Register-Vinoloog, Aanbevolen Wijndocent van de Wijnacademie, Certified Sherry Educator®, Spanish Wine Educator®, champagnegek en bubbelliefhebber, wijnblogger (vinissima.nl en bubbelblog.nl) en op twitter te volgen via @vinissima en @bubbelblog.

Geplaatst in Geen categorie | 1 reactie

Rhône Découvertes Seminar (Rhône deel 1)

IMG_1673Door: Ingrid Larmoyeur

De ‘Découvertes en Vallée du Rhône’ … welke wijnliefhebber wil er niet eens naartoe!? Afgelopen week was Vinissima samen met wijndocenten uit Frankrijk, Duitsland, Ierland en Engeland te gast in de Rhône. Speciaal voor deze groep wijndocenten (we kregen een mooie badge met “professeur du sommelier” opgespeld!) had Inter-Rhône een uitgebreid ‘Rhône Découvertes Seminar’ georganiseerd met proeverijen, masterclasses en bezoeken aan wijngaarden en wijnproducenten. Tussendoor kregen we aangename lunches en diners waar diverse wijnproducenten toelichting gaven op hun wijnstreek en hun wijnen. Ik was de enige vertegenwoordiger uit Nederland. Een verslag van een mooi, intensief en leerzaamtripje.

IMG_1833Découvertes 2013 = ontdekken
Dit seminar viel samen met de ‘Découvertes en Vallée du Rhône’ die dit jaar voor de zevende keer werd georganiseerd. Deze Découvertes bezit inmiddels faam en er is volgens mij geen wijngebied dat zoiets op een dergelijke schaal organiseert. De Découvertes is inderdaad een ware ‘ontdekking’; het evenement wordt om de twee jaar gehouden. Het concept is over de jaren wat gewijzigd, maar staat als een huis. In vier dagen trek je van Zuid naar Noord door de hele Rhône. Elke dag zijn er op een andere plek proeverijen van wijngebieden in de buurt. Dit jaar begon het reizend circus in Avignon, in het statige Palais des Papes waar we wijnen uit de zuidelijke Rhône konden proeven, zoals Vacqueras, Gigondas en natuurlijk Châteauneuf-du-Pape, maar ook Lirac, Tavel, Luberon, Côtes du Rhône, Côtes du Rhône-Villages en Beaumes de Venise. Daarna reden we naar Mauves. Hier proefden we Crozes-Hermitage, Hermitage, Cornas en Saint-Péray. De trip eindigde in Ampuis waar Côte-Rôtie en Condrieu centraal stonden.
De Découvertes is alleen toegankelijk voor wijnprofessionals. Dit jaar zijn er uit de hele wereld zo’n 2.000 wijnimporteurs en wijnjournalisten naar de Rhône gekomen voor deze groots opgezette proeverij. Nederlanders zijn er niet meer zo interessant; onze markt is redelijk verzadigd. Maar naar bezoekers uit Zweden, Amerika en vooral Rusland, China en bijvoorbeeld Korea wordt geïnteresseerd gekeken.

groepsfoto Rhône Découvertes SeminarMike’s WineSafari
Na een vluchtje naar Marseille werd ik met twee Engelse universiteitsprofessors opgehaald door Mike Rijken. Rijken (op de foto linksonder) is Nederlander, spreekt vloeiend Frans, woont al sinds 1990 in de Rhône en heeft het over “ons” en “wij” als hij het over zijn favoriete wijnstreek heeft. Hij kent de Rhône op z’n duimpje, organiseert er met zijn bedrijf ‘Mike’s WineSafari’ wijntripjes en hij is een van de officiële Rhône-ambassadeurs. Recent heeft hij in Nederland – o.a. in samenwerking met wijndocenten van het Wijninstituut – weer diverse mooie Rhône-avonden verzorgd. Hij trad tijdens ons seminar op als vertaler, maar hij weet zoveel dat zijn vertaling vaak meer informatie bevatte dan de oorspronkelijke Franse toelichting! Een voorrecht om hem erbij te hebben.

IMG_1655Paus
Ons eerste programma-onderdeel in het zonovergoten Avignon was proeven. Dat deden we natuurlijk in de statige kathedraalachtige zalen van het Palais des Papes. Heel toepasselijk, dit pausenpaleis, met de verkiezing van een nieuwe paus op komst. Alle wijnhuizen – groot of klein, bekend of onbekend – hebben hetzelfde kleine proeftafeltje. Sommige wijnmakers brengen maar twee flessen mee, andere hebben het hele tafeltje volgestouwd met hun assortiment. Ik proefde vooral veel Côtes du Rhône en wijnen van gemeentes als Sablet, Cairanne, Plan de Dieu en Rasteau. Ik pik telkens enkele geproefde highlights eruit; een redelijk willekeurige greep, want ik heb natuurlijk lang niet alles geproefd!

  • 2011 Plan de Dieu, Domaine Verquiére: 90% grenache en 10% syrah. Fruit, soepel, zacht, rijp donker fruit, kruidig, floraal.
  • 2012 Côtes du Rhône rosé, Domaine Mazurd: grenache en carignan. Mineralig, lekker fris, 8 uur maceration pelliculaire, elegant met kracht.
  • 2010 Rasteau, Domaine Mazurd: grenache, syrah, carignan en mourvèdre. Kruidig, zacht, rijp, 6 maanden barrique (2nd fill). Ook de 2009 geproefd, die al gerijpter is. Meer power, maar ik prefereer de frissere 2010.
  • 2010 Châteauneuf-du-Pape, Lieu-dit-Pignan, Henri Morel: ook hier 100% grenache. Nooit eerder geproefd. Geen typische Ch9. Wel mooi. Zacht, rijp, full bodied en traditioneel gemaakt.

Vacqueras: bio
Daarna volgden we een speciale masterclass Vacqueras. Van een echte masterclass was nauwelijks sprake. Slechts een korte toelichting die ons vooral wilde wijzen op het feit dat de wijnstreek zich enorm inspant om biologisch te worden. 28% van de producenten en 19% van het wijngaardareaal is nu bio of gaat dat op korte termijn doen. De streek beslaat slechts 2% van de Rhône, maar geeft aan dat men hier voorop loopt qua biologisch produceren. Van de geproefde wijnen vielen voor mij op:

  • 2010 Vacqueras, Les Restanques de Gabassole, Roucas Toumba: 60% grenache, 27% syrah, 10% mourvèdre, 3% witte druiven. Dik, vol, kruidig, donker fruit.
  • 2011 Vacqueras, Domaine La Ligière: 70% grenache, 20% syrah, 10% mourvèdre: dik, vol, ongefilterd, veel structuur.
  • 2011 Vacqueras, Domaine de Fontavin: 75% renache, 25% mourvèdre: rijp, zwoel, zacht, kruidig.IMG_1662

Rode Muscat Beaumes de Venise!?
’s Avonds hadden we een aardig diner met enkele wijnmakers, maar helaas pasten de meegebrachte wijnen absoluut niet bij de gerechten. Een gemiste kans wat mij betreft van Inter-Rhône. Gelukkig verbeterde dat in de loop van ons verblijf. Wel leuk om een zoete RODE Beaumes de Venise te proeven! Van Alain Ignace. Muscat bestaat er ook als rosédruif en als rode variant. Curiositeit. De rode heb ik later ook als droge rode geproefd.

Dag 2 begon weer met proeven in Avignon. Ik heb me eerst gestort op droge rode Beaumes de Venise. Best lekker. Sappig en een beetje kruidig. Bijvoorbeeld:

  • 2011 Beaumes de Venise rouge, Domaine de Cassan: soepel, kruidig, frraicheur.
  • 2011 Beaumes de Venise rouge, vieilles vignes, Domaine de Cassan: fris, donker fruit, sappig, kruidig, zeer aangenaam. Van grenache, syrah en mourvèdre.
  • 2009 Beaumes de Venise rouge, Château Redortier: fraicheur, fruitig, mooi ontwikkeld, nog wat tannineus.
  • 2011 Beaumes de Venise rouge, La Blache, Domaine des Garances: 50% syrah, 50% grenache. Kracht, fruit, structuur, evenwicht, tannine, garrigue.bodem Gigondas

Gigondas
Tijdens de masterclass Gigondas leerden we weer hoe ingewikkeld de druivenregels in Frankrijk c.q. de Rhône kunnen zijn. Gigondas mag maximaal 80% grenache bevatten en moet minstens 15% syrah en mourvèdre hebben. Daarnaast mogen de andere toegestane druiven – met uitzondering van carignan – maximaal 10% zijn. Ingewikkeld.
Gigondas heeft een arme bodem met veel kalk. Er bestaan drie niveaus/hoogtes: een lager gedeelte, de heuvels rond het stadje en steile hellingen tot 430 meter hoogte. Zie het kaartje; de Rhône heeft alle appelaties op deze wijze haarfijn in kaart gebracht! Het gebied heeft 2.800 zonne-uren en kenmerkt zich door een mooie fraicheur. Ook hier waait de Mistral. We proefden wijnen terug tot het geweldige jaar 1990.

  • 2004 Gigondas, Domaine du Pourra: prachtige neus, viooltjes, fris, nog jeugdig, zachte tannines, fraicheur, mooi evenwicht. 2004 was een fris jaar met goede balans.
  • 2003 Gigondas, Pierre Amadieu: 2003 was een erg heet jaar maar deze wijn toont toch voldoende fraicheur. Fruit, mooi ontwikkeld bouquet. 70% grenache.IMG_1721

Lappendekentje
En op naar nog een uurtje proeven in het Palais des Papes waar ik me stortte op o.a. Tavel en Lirac. Daarna in de bus voor lunch bij Black & White net buiten Avignon. We leren er onder andere dat de bodems in de Zuid-Rhône jonger zijn dan in de Noord-Rhône en dat het noorden vooral uit graniet bestaat. We reizen door naar het noorden waar we een bezoek brengen aan de wijngaarden van de Cave de Rasteau. De wijngaarden van de coöperatie beslaan 50% van Rasteau, een aanzienlijk deel dus. Zie de foto hiernaast waar je kunt zien dat dat een ingewikkeld gefragmenteerd lappendekentje van verschillende kleine stukjes is, elk met andere druivenrassen beplant. De zalmkleurige vlekjes zijn beplant met grenache, de belangrijkste druif hier (60% van de aanplant). Roze is mourvèdre, rood is syrah, groen is carignan, blauw is cinsault. Slechts twee procent van de aanplant is wit. Voor Rasteau rouge geldt dat grenache meer dan 50% van de blend moet zijn en dat syrah en mourv1edre samen maximaal 20% mogen zijn. We lopen door de wijngaarden waar dikke oude grenachestokken uit 1949 staan volgens de ‘bush vine’-methode. De stokken zitten zonder geleidingssysteem in de bodem en zijn laag gehouden zodat de Mistral ze niet breekt.

GrignanIngewikkelde naam dankzij kerncentrale
Tijdens ons diner in hotel Le Moulin de Valaurie (in Le Foulon de Valaurie) schoof Henri Bour aan tafel. Hij is wijnmaker bij Domaine de Grangeneuve en voorzitter van de appelatie Grignan-les Adhémar. Grignan-les Adhémar…? Ja inderdaad. Een nieuwe naam sinds 2010 voor de vroegere appelatie Coteaux du Tricastin! De wijnboeren uit Tricastin vonden de naamswijziging nodig nadat de gelijknamige kerncentrale in 2008 gelekt had. Dat vonden de Fransen geen fijne associatie en in twee jaar tijd daalde de omzet 40%. De oude naam maakt voor het buitenland weinig uit, merk ik op, en zo’n ingewikkelde naam heeft toch ook z’n nadelen!? Bour geeft dat toe, maar in Frankrijk is de naam van de kerncentrale Tricastin wel degelijk bekend. En Bour hoopt stiekum dat de toevoeging Les Adhémar er na verloop van tijd kan afvallen. Had het alleen Grignan genoemd? Dat is een dorpje. Maar de Adhémars zijn een vooraanstaande adelijke familie en moesten kennelijk ook in de naam genoemd worden. Tja. “Doe mij maar een glaasje Grignan-les Adhémar” zul je toch niet zo snel zeggen.
Ook hier druivenregels. Witte Grignan moet minstens 30% viognier bevatten, rode minstens 30% syrah en Minstens 70% syrah en grenache samen. Zowel de witte Grignan 2011 van Domaine de Montine (100% viognier) als de rode 2010 van Domaine de Grangeneuve (van 50% grenache en 50% syrah, “le marriage d’amour” voor Grignan volgens Bour) pasten prachtig bij onze heerlijke gerechten van gamba-coquille en langzaam gegaarde lamsschouder.

bodem Saint-Joseph en Saint-PérayDag 3 reden we naar Mauves om in de lokale sporthal Saint Joseph, Cornas en Saint Péray te proeven. Saint Joseph heeft meer graniet, dat geeft de wijn mineraliteit. Saint Péray heeft ook kalk, dat geeft een mooie fraicheur aan de wijnen.

  • 2011 Saint Joseph blanc, Dechants, M. Chapoutier: 100% marsanne. Rond, bittertje, mooie fraicheur, zuiver, honing.
  • 2011 Saint Joseph blanc, Couronne de Chabot, samenwerking van chef Yannick Alléno en M. Chapoutier: 100% marsanne. Mooi, vol, hazelnoot, aangenaam bittertje.
  • 2010 Saint Joseph, Les Granits, M. Chapoutier: 100% marsanne. Single vineyard op graniet terrassen. Is vergist op en 14-16 maanden gerijpt op 600L-vaten. De wijn is nu wijn maar je kunt ‘m 10-20 jaar bewaren. Top.
  • 2010 Crozes-Hermitage, Les Fées Brunes, J.L. Colombo: mooie fruitneus, elegant, sappig, fruitig.IMG_1767

La Chapelle
Hierna volgde een mooie lunch in het fusionrestaurant Umia in Tain l’Hermitage en beklimmen we de berg bij Hermitage. Een koud tochtje naar het hoogste punt, La Chapelle. Het lijkt qua temperatuur wel Nederland! Brr. De Mistral doet ook nog eens zijn werk, maar de beloning van de klimpartij is een mooi uitzicht over de wijngaarden van Hermitage en je begrijpt de kwaliteit van de wijnen van de wijnstokken op de steile helling. De wijnen van de vlakkere delen in Hermitage geven toch een andere kwaliteit.

Sexuele verwarring
Op de terugweg valt me een klein bruin plastic dingetje rond de wijnstokken op. Het blijkt om de ‘confusion sexuelle’ te gaan: het buisje verspreid de geur van vrouwtjesinsecten. Hierdoor raken de mannetjesinsecten zo verward dat ze als een gek heen en weer fladderen en uitgeput raken. Ergo: ze hebben geen tijd energie meer om de druiven aan te vallen. Simpel en effectief.

Duclaux en Vidal-Fleury
Hierna rijden we naar Domaine Duclaux in Tupin et Semons waar we Côte-Rôtie proeven. Côte-Rôtie is opgedeeld in de Côte Brune (met meer geoxideerd ijzer) en de Côte Blonde (met meer kalk). Duclaux laat ons een mooie serie wijnen proeven en sluit af met:

  • 2000 Côte-Rôtie, Domaine Duclaux: krachtig maar ook elegant en finesse, donker fruit, mooie neus en smaak. Nog heel fris. Heerlijk.IMG_1829

In ons hotel Domaine de Clairefontaine in Chonas l’Amballan worden we vergezeld door de oenoloog van Vidal-Fleury, het oudste actieve Rhônehuis. We proeven onder andere hun goed passende

  • 2011 Crozes-Hermitage blanc, Vidal-Fleury van 95% marsanne en 5% roussanne bij coquilles en
  • de elegant-kruidige 2010 Crozes-Hermitage rouge, Vidal-Fleury van 100% syrah zonder houtrijping bij konijn met mosterdsaus, ook een verrassend mooie combi die ik niet verwachtte.

Viognier = Condrieu!
Dag 4 is de laatste dag van ons ‘Rhône Découvertes Seminar’. We proeven Côte-Rôtie en Condrieu in het plaatselijke evenementenhalletje en wonen een persconferentie bij. Ik stort me eerst op Condrieu en herinner me ineens weer waarom viognier sinds mijn eerste Rhône Découvertes (in 2003) een tijdlang mijn favoriete witte druifje was! Nergens haalt de druif wat mij betreft deze kwaliteit. Sindsdien heb ik vaak viognier gehad, maar niet meer uit Condrieu. En dat is jammer, blijkt vandaag maar weer eens. Condrieu is niet goedkoop (understatement), maar prachtig! Verkwikkend, perzik, aangenaam bittertje, vol, zuiver. En natuurlijk 100% viognier.

  • 2011 Condrieu, Vertige Cuilleron: 18 maanden houtrijping waarvan 50% op nieuw hout. Mooi bittertje, lekker romig. Prima balans. Mooi op dronk na 4-5 jaar.
  • 2011 Condrieu, Les Terrasses de l’Empire, Georges Vernay: verkwikkend, fris, clean, zuiver. Op groot vat gerijpt.
  • 2011 Condrieu, Enfer, Georges Vernay: verkwikkend, ondanks lage zuurgraad.
  • 2011 Condrieu, Domaine du Chêne: 6 maanden rijping (50% op nieuw hot, 50% op inox). Fris.  Elegante stijl. Perzik, tropisch fruit. Mooie balans.
  • 2011 Condrieu, Clos Chanson, André Perret: 12 maanden barriques (waarvan 20% nieuw) Mooie elegante toasting.
  • 2011 Condrieu, Les Vieulles Vignes de Jacques Vernay, M. & S. Ogier: 10 maanden op 300L-vaten. Vol, aangenaam bittertje, mooie toasting.IMG_1797

Zoete Condrieu…!?
En dan als afsluiting een prachtige ontdekking: zoete Condrieu, jawel! Zowel als vin de paille als late oogst (een soort ‘vendange tardive’ dus, maar die term is voorbehouden aan de Elzas en mag niet gebruikt worden!). Pierre Gaillard lost het op door de wijnen namen te geven. Aan het etiket kun je dus NIET zien dat het om zoete dessertwijnen gaat!

  • 2011 Condrieu, Jeanne-Elise, Pierre Gaillard. Dit is de vin de paille-variant van Gaillard! Waanzinnig mooi. 170 gram suiker per liter. Ook ‘vin de paille’ mag niet op het etiket, maar de wijn wordt op dezelfde manier gemaakt: de druiven worden op stromatten ingedroogd. Dat resulteert in een geconcentreerde zoete wijn met een hoog suikergehalte, Jeanne-Elise is elegant en tropisch, weelderig met een mooi zoetje, fijne zuren en fraicheur. Een heerlijke ontdekking!
  • 2011 Condrieu, Fleurs d’Autumn, Pierre Gaillard. De druiven voor deze ‘vendange tardive’ worden later geoogst dan die voor de ‘vin de paille’. Deze wijn heeft 197 gram suiker. Mooi, maar ik prefereer de Jeanne-Else die veel eleganter is en wat minder zoet.

Tijdens de afsluitende persconferentie – die ondanks het hoge gehalte aan buitenlanders toch gewoon in het Frans gehouden werd, zonder de vertaling van Mike Rijken! – vernemen we dat er een e-learning game van de Rhône op komst is. Mooi initiatief en ik zal het hier melden als het er is.

Al met al een boeiende trip en ik raad alle wijnprofessionals aan om dit evenement een keer te bezoeken. In 2015 is het weer zover! À la prochaine!
Binnenkort volgt deel 2 met een aantal #Rhônefeiten…

IMG_1839Over Ingrid Larmoyeur
Wijndocent WIJNinstituut in Den Haag en Rotterdam, vast lid van het WIJNinstituut WIJNproefpanel,Register-Vinoloog, Aanbevolen Wijndocent van de Wijnacademie, Certified Sherry Educator®, Spanish Wine Educator®, champagnegek en bubbelliefhebber, wijnblogger (vinissima.nl en bubbelblog.nl) en op twitter te volgen via @vinissima en @bubbelblog.

Geplaatst in evenement, Frankrijk, Rhône | Tags: , | 3 reacties