Wijnproductie in Nederland

Sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen van de Nederwijn

Door: Maurice Zuidgeest (cursist Werken met Wijn 2010-2011)

Inleiding
Sinds de Romeinse tijd wordt in Nederland wijn verbouwd. In de 13de – 14de eeuw beleefde de Nederlandse wijnbouw haar hoogtepunt. Rond de 16de eeuw ging het als gevolg van een koudere periode bergafwaarts met de wijnbouw. Vervolgens kwam de 80-jarige oorlog waarin veel wijngaarden werden vernield. In de 19de eeuw zorgde de druifluis ervoor dat meeste overgebleven wijngaarden werden vernietigd en vlak na de 2de wereldoorlog werd de laatste wijngaard gestaakt. Vanaf circa 1970 neemt het aantal wijngaarden in Nederland gestaag toe. Dit zien we terug in de kwaliteit: in 2010 werden maar liefst 4 gouden medailles toegekend aan Nederlandse wijnen die volgens internationale standaarden werden gekeurd.

Profiel Nederlandse wijnbedrijf
Momenteel heeft Nederland circa 200 hectare wijngaard waarop totaal ca. 1 miljoen liter wijn wordt geproduceerd door 160 individuele wijnboeren. Dit betekent dat er per hectare gemiddeld 50 hectoliter wijn wordt geproduceerd en dat de gemiddelde wijnboer 1,25 hectare wijngaard bezit waarmee hij slechts 60 hectoliter wijn maakt. Mede door de kleinschaligheid is Nederlandse wijn duur en daaruit ontstond de volgende probleemstelling:

“Voor hetzelfde geld zijn er vele malen betere wijnen te kopen dan Nederlandse en economische groei is daardoor kansloos.”

Hieronder heb ik enkele factoren uiteengezet en omgezet in strategievraagstukken.

Klimatologische factoren
Er zijn circa 18 druivenrassen meer of minder geschikt voor de Nederlandse omstandigheden. Deze druivenrassen zijn onder te verdelen in niet-meeldauw resistente klassieke rassen en meeldauwresistente klonen. De meest geschikte rode druivenrassen zijn o.a. Pinotin, Regent en VB-91-26-5 (Cabernet) en voor wit is dit vooral Solaris. De klimatologische omstandigheden in Nederland zijn lastig. Het gematigde zeeklimaat in combinatie met lage intensiteit van zonlicht en hoge grondwaterstand zorgen voor lage mostconcentraties. Om toch een geconcentreerde most te verkrijgen moet de wijnproducent gebruik maken van concentratietechnieken zoals omgekeerde osmose, (vacuüm)verdamping en chaptaliseren. Wanneer tevens gebruik wordt gemaakt van lage vergistingtemperaturen blijven veel van de aroma’s behouden en kunnen toch kwalitatief goede wijnen worden geproduceerd.

Politieke factoren
De Nederlandse wijnboer is qua vinificatie in het voordeel ten opzichte van zijn collega’s in de grotere wijnproducerende landen. Daar zijn chaptaliseren, rassenkeuze en opbrengst per hectare sterk gereguleerd. Op het gebied van kwalificatie en subsidies is het minder gunstig. Volgens de EU-wetgeving mag voor Nederlandse wijn als hoogste kwalificatie ‘tafelwijn’ of ‘landwijn’ op het etiket worden vermeld. Dit komt het imago niet ten goede. Binnen de EU wordt jaarlijks een subsidie van 1.2 miljard (!) uitgekeerd aan de grote (Zuid-)Europese wijnproducenten ten behoeve van maatschappelijk verantwoorde wijnproductie. In Nederland is hiervoor nog nooit subsidie uitgekeerd.

Sociale factoren
De gemiddelde Nederlandse wijndrinker vindt de prijs van de Nederlandse wijn te hoog. Gelukkig zijn er positieve ontwikkelingen. Als gevolg van maatschappelijk verantwoord ondernemen nemen de prijzen van wijnen buiten Nederland toe. Verder neemt de consumentenkennis en interesse in wijn nog steeds toe waardoor de consument steeds vaker in aanraking komt met Nederlandse wijn.

Strategievraagstukken
Hoe kunnen we de vrijheden in wet- en regelgeving optimaal benutten en toch een goede kwaliteit produceren?

  1. Door rassen te selecteren op basis van opbrengst (deze moet hoog zijn om de prijs te beheersen), groeiwijze (onderhoudsarm), vroegrijpheid en meeldauwresistentie.
  2. De lage mostconcentraties compenseren door gebruik te maken van (moderne) concentratietechnieken, chaptaliseren en lage vergistings temperaturen.

Hoe maken we Nederlandse wijn interessanter voor een breder publiek?

  1. Door het inzetten van meerdere druivenrassen en het maken van blends kan een goedkopere en toegankelijker wijn worden gemaakt. Daarbij worden risico’s op mislukte oogsten gereduceerd.
  2. De productie-volumina kunnen worden vergroot door productie in coörporatief verband.

Wat doen we als de wijnwetgeving in het nadeel van Nederland verandert?

  1. Door de snelle ontwikkeling van nieuwe koel klimaat wijngebieden in Noord Europa, is de verwachting dat de invloed van een land als Frankrijk op de Europese wijnwetgeving afneemt. Het is daarom zaak dat wijnbouw in Noord-Europa sterk blijft groeien.

Conclusie
Een (bescheiden) economische groei is haalbaar en door toepassing van de juiste vinificatie technieken zijn in Nederland kwalitatief goede wijnen te maken. Prijzen zullen wel aan de hoge kant blijven, maar door ontwikkelingen op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen binnen Europa zullen de prijzen steeds dichter bij elkaar komen te liggen.


Noot van de redactie:
Maurice Zuidgeest slaagde onlangs voor het examen van de opleiding Wine2Move/Werken met Wijn. Voor de blog van het Wijninstituut schreef hij een samenvatting van zijn eindpaper.

Advertenties

Over bubbelblog

VINISSIMA’S BUBBELBLOG | WEGWIJZER NAAR EEN SPRANKELENDE WERELD ... Op www.bubbelblog.nl bespreekt VINISSIMA mousserende wijnen uit de hele wereld. Volg Vinissima ook op twitter via @vinissima en @bubbelblog. Met sprankelende groet, Ingrid Larmoyeur
Dit bericht werd geplaatst in Nederwijn, scriptie, wijnlanden. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s